Ο «Κήπος του Επίκουρου» βρίσκεται μέσα στο Διαθεματικό Πάρκο Καρατάσου, στον Δήμο Παύλου Μελά, σε έκταση περίπου 350 τ.μ. Η πρόσβαση από το 4ο Δημοτικό Σχολείο Πολίχνης απέχει μόλις περίπου 10 μέτρα, ενώ ο κήπος βρίσκεται περίπου 250 μέτρα μέσα στο πάρκο.
Η χωροθέτηση αυτή αποτελεί από μόνη της καινοτομία: η σχολική μάθηση επεκτείνεται στον δημόσιο χώρο. Το πάρκο γίνεται προέκταση του σχολείου και το σχολείο γίνεται ενεργός χρήστης και συνδιαμορφωτής του δημόσιου χώρου.
Ο κήπος διαθέτει χώρο καλλιέργειας και κομποστοποίησης, κιόσκι, τραπέζια, καθίσματα και υποδομές για υπαίθριες δραστηριότητες.
Ο πυρήνας της ιδέας όμως δεν είναι η παραγωγή καρπών. Ο κήπος είναι χώρος για να «καλλιεργούνται» άνθρωποι και ιδέες. Η καλλιέργεια λειτουργεί ως εκπαιδευτικό εργαλείο και αφορμή για παρατήρηση, διάλογο, συνεργασία και προβληματισμό γύρω από τη φύση, την κοινωνία και τη βιωσιμότητα.
Όταν υπάρχει ενδιαφέρον για την παραγωγή, ο κήπος λειτουργεί ως πύλη προς το ευρύτερο οικοσύστημα του Καρατάσου. Οι μαθητές μπορούν να γνωρίσουν τους περιαστικούς καλλιεργητές του πάρκου, να δουν την πραγματική παραγωγή και να συνδεθούν με ανθρώπους που καλλιεργούν τη γη.
Έτσι δημιουργείται μια αλυσίδα γνώσης:
σχολείο → κήπος → πάρκο → καλλιεργητές → κοινωνία → βιωσιμότητα.
Η φιλοσοφική διάσταση είναι επίσης θεμελιώδης. Ο χώρος μπορεί να λειτουργεί ως τόπος συζήτησης, στοχασμού και πνευματικής ανάπτυξης, όπου η φύση γίνεται αφορμή για ερωτήματα σχετικά με το «ευ ζην», τη σχέση ανθρώπου και περιβάλλοντος, τη συλλογικότητα και την ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές.
Η ονομασία «Κήπος του Επίκουρου», που δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του 4ου Δημοτικού Σχολείου Πολίχνης, εκφράζει αυτή ακριβώς τη διάσταση: έναν κήπο που δεν καλλιεργεί μόνο φυτά, αλλά και σχέσεις, ιδέες και ανθρώπους.
Η πρωτοβουλία έχει ήδη αποκτήσει ευρύτερη δικτύωση μέσω της συμμετοχής στο Διεθνές Δίκτυο Οικολογικών Σχολείων, στο τοπικό Δίκτυο Σχολικών Κήπων και σε πρόγραμμα eTwinning.
Η μελλοντική διάσταση Υγείας – Παιδείας
Η ιδιαίτερη στρατηγική αξία της πρωτοβουλίας βρίσκεται στη δυνατότητα που δημιουργείται από τη μελλοντική ανάπτυξη αντικαρκινικού νοσοκομείου στην περιοχή του πάρκου.
Ο «Κήπος του Επίκουρου» μπορεί να αποτελέσει έναν από τους πρώτους φυσικούς χώρους όπου θα συναντώνται, σε ένα κοινό δημόσιο περιβάλλον, φορείς παιδείας, υγείας, αυτοδιοίκησης και κοινωνίας των πολιτών.
Η προοπτική αυτή μπορεί να οδηγήσει, μελλοντικά και μέσα από θεσμικές συνεργασίες, σε δράσεις όπως:
- θεραπευτική κηπουρική και επαφή με τη φύση,
- δράσεις ευεξίας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης,
- διαγενεακές δραστηριότητες,
- περιβαλλοντική εκπαίδευση γύρω από την υγεία,
- δράσεις πρόληψης και προαγωγής της υγείας,
- συναντήσεις και διάλογο μεταξύ εκπαιδευτικής και υγειονομικής κοινότητας.
Με αυτόν τον τρόπο, ένας μικρός σχολικός κήπος μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για μια πολύ μεγαλύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον δημόσιο χώρο: όχι μόνο ως χώρο πρασίνου ή αναψυχής, αλλά ως κοινό πεδίο εκπαίδευσης, κοινωνικής συνοχής, ευεξίας και υγείας.
