ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η πρωτοβουλία της Ελληνικός Χρυσός για τη βιοποικιλότητα στηρίζεται στην ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη των Μεταλλείων Κασσάνδρας θα συμβαδίζει με την προστασία και ενίσχυση του φυσικού περιβάλλοντος. Το σκεπτικό ακολουθεί τη διεθνώς αναγνωρισμένη ιεραρχία μετριασμού: αποφυγή → ελαχιστοποίηση → αποκατάσταση → αντιστάθμιση επιπτώσεων (offsets).

Η υλοποίηση γίνεται με ολοκληρωμένο τρόπο:

• Τεκμηρίωση μέσω εκτεταμένων βιολογικών καταγραφών (φυτά, ζώα, οικοσυστήματα).
• Αξιολόγηση επιπτώσεων και αναγνώριση των υπολειμματικών απωλειών που δεν μπορούν να αποφευχθούν.
• Σχέδιο Αντιστάθμισης (BOS) που περιλαμβάνει:
  • Αποκατάσταση ιστορικά υποβαθμισμένων περιοχών (Legacy Areas).
  • Αξιοποίηση ιδιόκτητων εκτάσεων με δυνατότητα οικολογικής ανάταξης.
  • Δράσεις εκτός έργου (π.χ. απομάκρυνση ξενικών πεύκων, ενίσχυση ρεμάτων, αποκατάσταση καμένων δασών).
• Διαρκής παρακολούθηση μέσω εκτεταμένου δικτύου σταθμών και περιοδικών οικολογικών μελετών.
• Διασύνδεση με κοινωνία & φορείς, ώστε οι τοπικές κοινότητες να ωφελούνται από την αποκατάσταση και την προστασία του φυσικού πλούτου.

Καινοτόμα & Ιδιαίτερα Χαρακτηριστικά

• Συνδυασμός συμμόρφωσης & εθελοντικής δράσης: διαχωρισμός σε “υποχρεωτικές” (gain type 1) και “προαιρετικές” (gain type 2) δράσεις, ώστε να εξασφαλίζεται πρόσθετο οικολογικό όφελος πέρα από τις νομικές απαιτήσεις.
• Πολυεπίπεδη στρατηγική αντιστάθμισης: Legacy Areas + Ιδιόκτητες εκτάσεις + Off-site offsets σε κλίμακα έως 200 χλμ.
• Εφαρμογή νέων τεχνολογιών παρακολούθησης: δίκτυο 500+ σημείων ελέγχου, real-time data, οικολογικές μελέτες ανά τριετία.
• Εστίαση σε ξενικά/χωροκατακτητικά είδη: συστηματική καταγραφή και σχέδια δράσης για περιορισμό ειδών όπως Robinia pseudoacacia.
• Καινοτόμες τεχνικές διαχείρισης εδάφους: ειδική αποθήκευση επιφανειακού εδάφους, χρήση ξύλου ως εδαφοβελτιωτικό, υδροσπορά για ταχεία αποκατάσταση.
• Σύνδεση με κοινωνικό όφελος: π.χ. ενίσχυση μελισσοκομίας, μείωση πυρκαγιών και πλημμυρών μέσω οικολογικής αποκατάστασης.
• Διεθνής ευθυγράμμιση: συμμόρφωση με IFC, EBRD, World Gold Council, GRI, και πρωτοβουλίες όπως BBOP (Business & Biodiversity Offsets Programme).

Περίπτωση ενεργής φωλιάς Σφηκιάρη στις Σκουριές

Κατά τις επιτόπιες εργασίες της προ-κατασκευαστικής έρευνας που πραγματοποιούσε η ομάδα του Τμήματος Περιβάλλοντος μαζί με Ορνιθολόγους εντός των εγκαταστάσεων των Σκουριών σε περιοχή που επρόκειτο να υλοτομηθεί για τις κατασκευαστικές ανάγκες του έργου, εντοπίστηκε στις 31/05/2023 ενεργή φωλιά Σφηκιάρη.

Για να αποφευχθεί περαιτέρω όχληση στη γύρω περιοχή, διότι ο Σφηκιάρης είναι ανθρωπόφοβο πτηνό, ορίστηκε ζώνη προστασίας 100 μέτρων και χαρτογραφήθηκε για να αποφευχθεί η υλοτόμηση μέχρι το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου όπως φαίνεται στο Σχήμα 1 (κόκκινο πολύγωνο). Για τον ορισμό της ζώνης προστασίας λήφθηκε υπόψη η οπτική όχληση των πτηνών και οι αποστάσεις στις οποίες φάνηκε ότι η φωλιά δεν διαταράσσεται. 

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη μεταβολή του χρονοδιαγράμματος των υλοτομιών για την κατασκευή του έργου. 

Η φωλιά ήταν κατασκευασμένη σε δέντρο οξιάς ύψους 35 μέτρων και επενδυμένη με φυλλώδη κλαδιά όπως φαίνεται στις Εικόνες 2 και 3 παρακάτω. Οι επισκέψεις στη φωλιά του Σφηκιάρη τον Ιούνιο του 2023 επιβεβαίωσαν ότι η φωλιά ήταν ενεργή και καταμετρήθηκαν δυο νεοσσοί. Τον Ιούλιο του 2023 τα δύο νεογέννητα ήταν 15-20 ημερών και κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι γονείς επισκεπτόταν τη φωλιά μόνο για να τα ταΐσουν τους νεοσσούς. Τα νεαρά πουλιά είχαν διαφορά ηλικίας λίγων ημερών όπως εκτιμήθηκε από τους Ορνιθολόγους, πιθανώς 3-4 ημερών.

Κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου πραγματοποιούταν συχνές επισκέψεις από μέλη της ομάδας πεδίου ώστε να υπάρχει ημερολόγιο καταγραφής της ανάπτυξης των νεοσσών προς την ενήλικη ζωή. Αξιοσημείωτο είναι να αναφερθεί πως έως το τέλος Αυγούστου, οπότε τα ενήλικα πλέον άτομα εγκατέλειψαν τη φωλιά, οι εργασίες υλοτομιών είχαν προσωρινά διακοπεί.

Ίδια μεθοδολογία ακολουθήθηκε και με τις ενεργές φωλιές του Δρυοκολάπτη (Dendrocopos leucotos) και του Μπούφου (Strix aluco) που είχαν εντοπιστεί από τον Απρίλιο του 2023. Οι προστατευόμενες ζώνες που είχαν δημιουργηθεί απελευθερώθηκαν μετά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου στα μέσα Ιουνίου 2023 και αφού είχε διαπιστωθεί από Ορνιθολόγους πως τα ενήλικα άτομα είχαν εγκαταλείψει τις φωλιές.