ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΦΟΡΕΙΣ: 43 ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ


ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 18. Partnerships – Συνεργασίες

Πρωτοβουλία

METAVASEA – Μια Συμμαχία για τον Άνθρωπο στο Επίκεντρο της Απανθρακοποίησης της Ναυτιλίας στην Ανατολική Μεσόγειο

METAVASEA – Μια Συμμαχία για τον Άνθρωπο στο Επίκεντρο της Απανθρακοποίησης της Ναυτιλίας στην Ανατολική Μεσόγειο
ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ:

Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος (HELMEPA)

Για τέσσερις δεκαετίες, η HELMEPA πρωτοστατεί στην προστασία του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος, την ασφάλεια στη θάλασσα και την αειφορία, με πολυδιάστατη δραστηριότητα σε Ελλάδα και εξωτερικό. Η HELMEPA έχει εξελιχθεί σε μια ανοιχτή, ανθεκτική και συμμετοχική πλατφόρμα που καλλιεργεί περιβαλλοντική συνείδηση, το διαμοιρασμό γνώσης, τον εθελοντισμό, τη συνεργασία και την ανάληψη δράσης με θετικό και μετρήσιμο αντίκτυπο για την υγεία των θαλασσών.

 

Μέσα από ένα βιώσιμο συμμετοχικό δίκτυο κοινοτήτων, 255.000+ εθελοντές έχουν οργανώσει καθαρισμούς βυθού και ακτών, 450.000+ παιδιά έχουν επισκεφθεί τις περιβαλλοντικές εκθέσεις της HELMEPA και πολλοί έχουν μεγαλώσει με τα μηνύματα του εμβληματικού Γλάρου. Η HELMEPA διαθέτει Πιστοποιημένο Ναυτιλιακό Επιμορφωτικό Κέντρο, εξοπλισμένο με Προσομοιωτή Γέφυρας που έχει εκπαιδεύσει 22.000+ ναυτικούς-μέλη.

 

Το 2022 είναι μια χρονιά ορόσημο που η HELMEPA γιορτάζει τα 40 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης με 40 επετειακές δραστηριότητες στην Ελλάδα.

 


Επικοινωνία

Στόχος δράσης

101 οργανισμοί και εταιρείες συνεργάζονται εθελοντικά, στενά και σταθερά, ώστε σε αυτή τη χωρίς προηγούμενο μεταβατική περίοδο της ναυτιλίας, όπου η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση μεταμορφώνουν τον κλάδο, οι άνθρωποι που θα ζήσουν την αλλαγή να είναι στο επίκεντρο και σε προτεραιότητα. Πρόκειται για μια εθελοντική σύμπραξη σπάνιας εμβέλειας για την Ανατολική Μεσόγειο, όχι μόνο ως προς το μέγεθος, αλλά και ως προς την ποιότητα των έργων, των δράσεων, του αντίκτυπου και της δέσμευσης των φορέων που τη συγκροτούν. Η σύμπραξη έχει ήδη ενεργοποιήσει ένα ευρύτερο δίκτυο 250 και πλέον ναυτιλιακών φορέων από την Ελλάδα, την Κύπρο και ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.

Η πραγματική καινοτομία του METAVASEA είναι κοινωνική. Είναι ένα μοντέλο από τη βάση προς τα πάνω: αντί να σχεδιάζονται λύσεις για τους ανθρώπους, η γνώση και τα εργαλεία δημιουργούνται μαζί με όσους θα ζήσουν την αλλαγή. Οι φορείς συν-σχεδιάζουν έρευνες, φιλοξενούν πιλοτικές δράσεις σε πλοία και λιμάνια, εκπαιδεύουν και εκπαιδεύονται, μοιράζονται δεδομένα και εμπειρία. Και το εγχείρημα δεν αφορά μόνο τους ανθρώπους της ναυτιλίας. Στο ίδιο τραπέζι κάθονται μαθητές, εκπαιδευτικοί, νέοι και παράκτιες κοινότητες, γιατί η μετάβαση δεν κρίνεται μόνο πάνω στα πλοία. Κρίνεται και στα λιμάνια όπου ζουν οικογένειες, στην κοινή γνώμη που συχνά παρανοεί τον ρόλο της ναυτιλίας, και στη νέα γενιά που θα κληρονομήσει τη θάλασσα. Μια απανθρακοποίηση που δεν έχει μαζί της την κοινωνία δεν είναι ούτε δίκαιη ούτε βιώσιμη.

Η συμμετοχή είναι μαζική σε κάθε δράση: ήδη περισσότεροι από 2.500 συμμετέχοντες στην έρευνα, πάνω από 2.800 εκπαιδευμένοι ναυτικοί και επαγγελματίες από 18 εθνικότητες, 7.500 μαθητές και 500 και πλέον εκπαιδευτικοί, με τη συνολική εμβέλεια του έργου να φτάνει σε περισσότερους από 18 εκατομμύρια ανθρώπους.

Η ναυτιλία μεταφέρει το 90% του παγκόσμιου εμπορίου και οφείλει να μειώσει δραστικά τις εκπομπές της. Το πώς θα το πετύχει, χωρίς να αφήσει κανέναν πίσω, είναι ακριβώς το ερώτημα που το METAVASEA απαντά μέσα από την κοινή δράση. Υπό τον συντονισμό της HELMEPA, η προσπάθεια δημιουργεί γνώση και εργαλεία μαζί με όσους ζουν την αλλαγή, βοηθώντας τους να συμμετάσχουν ενεργά και μειώνοντας τους κινδύνους για την υγεία, την ασφάλεια και το περιβάλλον.

 

Κοινό στο οποίο απευθύνεται

– Ναυτικοί (αξιωματικοί και πληρώματα) και στελέχη ναυτιλιακών εταιρειών
– Λιμενικές αρχές, εργαζόμενοι σε λιμάνια και πάροχοι ναυτιλιακών υπηρεσιών/προμηθευτές
– Εκπαιδευτικοί, μαθητές, σπουδαστές ναυτικών ακαδημιών και φοιτητές
– Η κοινωνία των πολιτών σε παράκτιες πόλεις και λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου
– Φορείς χάραξης πολιτικής και η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα

Στο METAVASEA, όλοι αυτοί δεν είναι απλώς «ωφελούμενοι», αλλά συν‑διαμορφωτές της μετάβασης, με ενεργό ρόλο σε έρευνες, εργαστήρια και ομάδες εργασίας που καθορίζουν το περιεχόμενο των εκπαιδεύσεων και των εργαλείων. Οι νέοι άνθρωποι, ειδικότερα, συμμετέχουν σε εκπαιδευτικές δράσεις και διαγωνισμούς ιδεών για τη ναυτιλία και το περιβάλλον, ώστε να πρωταγωνιστήσουν στο μέλλον της πράσινης μετάβασης.

 

Χρονική διάρκεια

Οκτώβριος 2023 – Σεπτέμβριος 2028 (5 έτη)


Περιγραφή

Το METAVASEA δεν είναι ένα έργο με πολλούς συμμετέχοντες, είναι μια συμμαχία με κοινό σκοπό. Φέρνει γύρω από το ίδιο τραπέζι 18 εταίρους και δεκάδες οργανισμούς από τη ναυτιλία, τα λιμάνια, την πανεπιστημιακή κοινότητα και τα κέντρα κατάρτισης, τις επαγγελματικές ενώσεις, τις ΜΚΟ και την κοινωνία των πολιτών. Πρόκειται για μια πενταετή πρωτοβουλία (2023–2028) που δημιουργήθηκε για να βάλει αυτούς τους ανθρώπους στο επίκεντρο της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.

Η ναυτιλία στην Ανατολική Μεσόγειο είναι βασικός πυλώνας της οικονομίας και της καθημερινής ζωής σε παράκτιες πόλεις. Η συζήτηση για την πράσινη μετάβαση επικεντρώνεται συχνά σε τεχνολογίες και κανονισμούς. Στην πραγματικότητα, όμως, η μετάβαση θα κριθεί από τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται με τη θάλασσα και τη ναυτική εκπαίδευση: ναυτικούς, εργαζόμενους σε λιμάνια, στελέχη εταιρειών, εκπαιδευτικούς, μαθητές και κατοίκους.

Υπό τον συντονισμό της HELMEPA και με την υποστήριξη του Lloyd’s Register Foundation, η συμμαχία αυτή σχεδιάζει και υλοποιεί δράσεις που στηρίζονται στη συνεργασία, στη γνώση και στην ενδυνάμωση όσων ζουν την αλλαγή στην πράξη.

Το METAVASEA ξεδιπλώνεται σε πέντε άξονες:

– Έρευνα, με ανοικτές έρευνες και δουλειά στο πεδίο που αποτυπώνουν τις πραγματικές εμπειρίες, ανάγκες και προτεραιότητες ναυτικών, λιμενεργατών, στελεχών και εκπαιδευτικών.

– Κατάρτιση και επανακατάρτιση, με στοχευμένα προγράμματα για επαγγελματίες της ναυτιλίας και των λιμένων πάνω σε νέα καύσιμα, τεχνολογίες, ασφάλεια και διαχείριση κινδύνου.

– Εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση, με εργαλεία και υλικό για σχολεία, ναυτικές ακαδημίες και πανεπιστήμια, σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, δράσεις για νέους και πρωτοβουλίες ενημέρωσης σε παράκτιες πόλεις και λιμάνια.

– Διάχυση γνώσης, με συλλογικές εκδόσεις και παρουσία σε διεθνείς συναντήσεις, ώστε η εμπειρία της περιοχής να συμβάλλει στη διεθνή συζήτηση για την απανθρακοποίηση.

– Καινοτομία, με πιλοτικές εφαρμογές σε λιμάνια και πλοία, όπως συστήματα παρακολούθησης εκπομπών και ψηφιακά εργαλεία micro‑learning για επαγγελματίες.

Το ξεχωριστό στοιχείο του METAVASEA είναι ο τρόπος συνεργασίας. Κάθε εταίρος φέρνει διαφορετική εμπειρία – τεχνική γνώση, έρευνα, εκπαίδευση, επαφή με πολίτες, διεθνή δικτύωση – και όλα αυτά συνδυάζονται σε κοινές ομάδες εργασίας, πιλοτικές εφαρμογές, συν‑συγγραφή οδηγών και εκπαιδευτικού υλικού. Αντί για μηνύματα «από πάνω προς τα κάτω», η συμμαχία ακούει συστηματικά τις εμπειρίες και τις ανάγκες των ανθρώπων που δουλεύουν στη θάλασσα και στα λιμάνια και χτίζει μαζί τους τα κατάλληλα προγράμματα και εργαλεία.

Η καινοτομία του METAVASEA είναι ότι αντιμετωπίζει την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας ως ευκαιρία για συνεργασία, μάθηση και βελτίωση της καθημερινής ζωής, όχι μόνο ως τεχνικό ή ρυθμιστικό στόχο. Ενώνει έρευνα, επαγγελματική κατάρτιση, σχολική και πανεπιστημιακή εκπαίδευση και ενημέρωση του ευρύτερου κοινού σε μία διαδρομή, όπου η ίδια βάση γνώσης μιλάει σε επαγγελματίες, εκπαιδευτικούς, μαθητές και κατοίκους. Έτσι, το METAVASEA χτίζει μια κοινότητα πρακτικής που γεφυρώνει βορρά και νότο της Μεσογείου και στηρίζει μια δίκαιη, ανθρωποκεντρική μετάβαση της ναυτιλίας.


περισσότερα...

Επίδραση στο Κοινωνικό Σύνολο

Στο METAVASEA, η επιτυχία δεν είναι μόνο πόσα παραδοτέα ολοκληρώθηκαν, αλλά τι αλλάζει για τους ανθρώπους. Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα φαίνονται σε τέσσερα πεδία:

– Επαγγελματική ενδυνάμωση: Πάνω από 2.800 ναυτικοί και στελέχη εταιρειών από 18 χώρες έχουν εκπαιδευτεί σε θέματα απανθρακοποίησης, νέων καυσίμων, ασφάλειας και κινδύνων. Στις αξιολογήσεις τους δηλώνουν ότι πλέον καταλαβαίνουν καλύτερα τι σημαίνει η μετάβαση στην πράξη και νιώθουν πιο έτοιμοι να τη διαχειριστούν.

– Γνώση από το πεδίο: Περίπου 2.500 άνθρωποι συμμετείχαν στην ανοικτή έρευνα του METAVASEA. Από τις απαντήσεις τους προέκυψαν δύο αναλυτικές εκθέσεις και ένας συλλογικός τόμος 22 κεφαλαίων με 83 συγγραφείς – ένα σώμα γνώσης που δείχνει πώς βλέπουν τη μετάβαση οι ίδιοι οι επαγγελματίες και οι πολίτες.

– Εκπαίδευση και κοινωνία: Περίπου 7.500 μαθητές και πάνω από 500 εκπαιδευτικοί συμμετείχαν σε δράσεις του METAVASEA, ενώ περισσότερα από 1.250.000 άτομα παγκοσμίως ήρθαν σε επαφή με τα μηνύματα του έργου μέσα από δημοσιεύσεις, αναρτήσεις και βίντεο. Έτσι, η συζήτηση για τη ναυτιλία και την απανθρακοποίηση φτάνει σε σχολικές αίθουσες, σε λιμάνια και σε γειτονιές, όχι μόνο σε αίθουσες συνεδρίων.

– Πιλοτική καινοτομία: Το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης γίνεται το πρώτο λιμάνι στην ΕΕ και στη Μεσόγειο που δοκιμάζει σύστημα παρακολούθησης εκπομπών πλοίων, ενώ δημιουργήθηκε η εφαρμογή METAVASEA, μια εφαρμογή για κινητά με σύντομα ενημερωτικά μηνύματα (micro‑learning) για την απανθρακοποίηση.

Η έρευνα ανέδειξε και κάποια κρίσιμα σημεία που δείχνουν πού χρειάζεται συνέχεια:

– 59% των ναυτικών δεν είχαν λάβει εκπαίδευση για την απανθρακοποίηση την τελευταία διετία.

– 70% αναφέρουν την κόπωση ως το βασικό θέμα ασφάλειας.

– 74% των εταιρειών δηλώνουν ότι είναι ήδη ευθυγραμμισμένες ή σε προετοιμασία για τους στόχους net‑zero του ΙΜΟ.

– 4 στους 10 πολίτες πιστεύουν ότι η ναυτιλία ευθύνεται για πάνω από 70% των παγκόσμιων εκπομπών, ενώ στην πραγματικότητα βρίσκεται περίπου στο 3%.

Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι απλά στατιστικές, δείχνουν τις περιοχές όπου πρέπει να δουλέψουμε περισσότερο: στην εκπαίδευση, στην προστασία της υγείας και της ασφάλειας, και στην ειλικρινή ενημέρωση της κοινωνίας. Πάνω σε αυτά τα σημεία σχεδιάζονται τα επόμενα βήματα του METAVASEA.



Τόπος Δράσης

Ελλάδα και Κύπρος, με δράσεις σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο (Αίγυπτος, Ισραήλ, Λίβανος, Μάλτα, Τυνησία) και διεθνή παρουσία στο WMU (Σουηδία), στον ΙΜΟ (Λονδίνο) και στο REMPEC (Μάλτα).


Συνέχεια…

Συνεργασία με φορέα

Η αξία του METAVASEA δεν βρίσκεται μόνο στα αποτελέσματά του, αλλά στον ίδιο τον τρόπο που χτίστηκε. Γύρω από τη HELMEPA ως συντονιστή, η σύμπραξη λειτουργεί σε ομόκεντρους κύκλους: 18 εταίροι που φέρουν την τεχνική, ακαδημαϊκή και εκπαιδευτική τεχνογνωσία, 83 συμμετέχοντες οργανισμοί που μεταφέρουν το έργο στην πράξη σε πλοία, λιμάνια και αίθουσες, και ένα ευρύτερο δίκτυο 250 και πλέον φορέων που εξασφαλίζει γεωγραφικό εύρος και διάχυση από τον βορρά ως τον νότο της Μεσογείου. Η δύναμη της συνεργασίας είναι ακριβώς η συμπληρωματικότητα: κανένας εταίρος δεν θα μπορούσε μόνος του να καλύψει την έρευνα, την κατάρτιση, τη σχολική εκπαίδευση, την καινοτομία στα λιμάνια και την ενημέρωση της κοινωνίας. Μαζί, το πετυχαίνουν ως ενιαία διαδρομή. Αυτή η σύνθεση, όπου ο καθένας συνεισφέρει το δυνατό του σημείο για έναν κοινό ανθρωποκεντρικό σκοπό, είναι που κάνει το METAVASEA υπόδειγμα συνεργασίας και όχι απλώς ένα έργο με πολλούς συμμετέχοντες.

Στους εταίρους και συνδεδεμένους συνεργάτες περιλαμβάνονται διεθνείς οργανισμοί και εθνικοί φορείς όπως το World Maritime University, το Lloyd’s Register, η INTERMEPA, η CYMEPA, το CMMI, το MIO‑ECSDE, τα Ναυτικά Επιμελητήρια Ελλάδας και Κύπρου, η Ένωση Λιμένων Ελλάδος, οι Οργανισμοί Λιμένος Θεσσαλονίκης, Ηρακλείου και Ελευσίνας, η ΠΕΠΕΝ και η WISTA Hellas. Μέσα από αυτό το δίκτυο, που ενεργοποιεί περισσότερους από 250 ναυτιλιακούς φορείς – ανάμεσά τους η IBIA, το REMPEC, η Arab Academy of Science, Technology and Maritime Transport και άλλοι – το METAVASEA αποκτά γεωγραφικό εύρος, τεχνική επάρκεια και ισχυρή δυνατότητα διάχυσης και εφαρμογής των αποτελεσμάτων του και σε άλλες θαλάσσιες περιοχές.


Συνέχεια…

Συμμετοχή εργαζομένων

Στο METAVASEA, η συμμετοχή δεν περιορίζεται σε μια κεντρική ομάδα έργου, είναι κομμάτι της ίδιας της συμμαχίας. Η απανθρακοποίηση αποκτά νόημα όταν μέσα στη διαδικασία μπαίνουν οι άνθρωποι που ζουν τη θάλασσα, τα λιμάνια και την εκπαίδευση στην καθημερινότητά τους.

Η συμμετοχή απλώνεται σε τρία επίπεδα:
α) Οι εργαζόμενοι και τα στελέχη της HELMEPA, που οργανώνουν, συντονίζουν και υλοποιούν τις δράσεις.
β) Εθελοντές και συνεργαζόμενα δίκτυα ΜΚΟ σε Ελλάδα, Κύπρο και ευρύτερη Μεσόγειο, που στηρίζουν εκπαιδεύσεις, εκδηλώσεις και διάχυση.
γ) Εκπαιδευτικοί, νέοι, κοινότητες λιμένων και επαγγελματίες, που παίρνουν τα εργαλεία και τα μηνύματα του METAVASEA και τα δουλεύουν στις δικές τους τάξεις, οργανισμούς και γειτονιές.

Οι εργαζόμενοι των εταίρων – από ναυτιλιακές εταιρείες και λιμάνια έως πανεπιστήμια και ΜΚΟ – κινητοποιούνται για κοινές δράσεις: συντονίζουν σεμινάρια, φιλοξενούν πιλοτικές εφαρμογές, συν‑συγγράφουν εκπαιδευτικό υλικό και λειτουργούν ως «πρεσβευτές» στους οργανισμούς τους. Έτσι, το METAVASEA λειτουργεί στην πράξη ως κοινότητα συνεργασίας και μάθησης: η αλλαγή δεν έρχεται «από πάνω προς τα κάτω», αλλά χτίζεται μαζί με όσους την εφαρμόζουν στην καθημερινή τους δουλειά.


Συνέχεια…
Φωτογραφίες Videos

Οφέλη για τον Οργανισμό

Για τη HELMEPA, το METAVASEA δεν είναι απλώς μια ακόμη συμμετοχή σε έργο, αλλά ευκαιρία να γίνει συντονιστής μιας περιφερειακής συμμαχίας για τη βιώσιμη ναυτιλία. Μέσα από το έργο, διεύρυνε το δίκτυό της σε 83 οργανισμούς, ενίσχυσε τη διεθνή της παρουσία σε fora όπως COP24, MARLOG 15, Maritime Cyprus και Posidonia, ανέπτυξε την HELMEPA Academy με νέα πιστοποιημένα προγράμματα και masterclasses συμβατά με το STCW και το IMO Model Course 1.38, και ενδυνάμωσε την ερευνητική της τεχνογνωσία με πρωτογενή δεδομένα. Παράλληλα, απέκτησε ένα δοκιμασμένο μοντέλο συνεργασίας που μπορεί να στηρίξει αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε άλλες περιοχές της Μεσογείου και του κόσμου, μέσω του δικτύου INTERMEPA. Έτσι, η HELMEPA γίνεται σημείο αναφοράς για συνεργασίες γύρω από την απανθρακοποίηση και την ασφάλεια στη ναυτιλία, με εργαλεία και εκπαιδευτικά προγράμματα που μένουν και μετά το τέλος της χρηματοδότησης.




Σύνδεση με Παγκόσμιους Στόχους







Περισσότερες Πρωτοβουλίες από τον Οργανισμό




Big Blue Accelerator – Μια πρωτοβουλία ανάπτυξης δεξιοτήτων από τη HELMEPA και την Knowl, με υποστήριξη του The Hellenic Initiative, που ενδυναμώνει τη νέα γενιά μέσω εκπαίδευσης, καθοδήγησης και ευκαιριών στη Γαλάζια Οικονομία.

Chios Climate Chance - Μια χιώτικη πρωτοβουλία, που υλοποιείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της τοπικής κοινότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Πρόκειται για μια «ευκαιρία», εξ’ ου “Chance” αντί της λέξης “Change”.

Ocean Aware thru Artivism - Ομαδική Έκθεση Εικαστικής Τέχνης

Εθελοντικοί καθαρισμοί - HELMEPA: Η πρωτοβουλία της HELMEPA, με 43 χρόνια εμπειρίας στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, στηρίζεται στην ενεργό συμμετοχή πολιτών από όλη την Ελλάδα με στόχο την προστασία του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος.

Πρόγραμμα «Παιδική HELMEPA» με τίτλο: «Η θάλασσα είναι ζωή»



Πείτε μας τη γνώμη σας Εκτύπωση
Η Πρωτοβουλία Sustainable Greece διοργανώνεται από το QualityNet Foundation