Συμπεριφορική παρέμβαση βασισμένη στο Διαθεωρητικό Μοντέλο, με στόχο την αποφυγή κατανάλωσης μικρο - και νανοπλαστικών μέσω της διατροφής ασθενών με χρόνια νεφρική νόσο
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ: 27 ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 11. Social Impact
Πρωτοβουλία
ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ:
Στόχος δράσης
Η πρωτοβουλία στοχεύει στην ανάπτυξη και εφαρμογή μιας καινοτόμου, επιστημονικά τεκμηριωμένης συμπεριφορικής παρέμβασης για ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο, με σκοπό τη μείωση της διατροφικής έκθεσης σε μικρο- και νανοπλαστικά μέσω βιώσιμων και ασφαλέστερων διατροφικών επιλογών. Βασισμένη στο Διαθεωρητικό Μοντέλο Αλλαγής Συμπεριφοράς, η παρέμβαση επιδιώκει να ενισχύσει τη γνώση, την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και την αυτο-αποτελεσματικότητα των ασθενών, προάγοντας παράλληλα υπεύθυνες καταναλωτικές πρακτικές που συμβάλλουν τόσο στην προστασία της ανθρώπινης υγείας όσο και στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος που σχετίζεται με τη χρήση πλαστικών στη διατροφή. Μέσω της διασύνδεσης της περιβαλλοντικής υγείας, της κλινικής διατροφής και της νοσηλευτικής φροντίδας, η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πρότυπο βιώσιμης παρέμβασης για ευάλωτες ομάδες ασθενών, ενσωματώνοντας τις αρχές της πρόληψης, της κυκλικής σκέψης και της βιώσιμης ανάπτυξης στη σύγχρονη νεφρολογική φροντίδα.
Κοινό στο οποίο απευθύνεται
Η πρωτοβουλία απευθύνεται πρωτίστως σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο τελικού σταδίου που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση, μια ιδιαίτερα ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα με αυξημένες ανάγκες διατροφικής φροντίδας και προστασίας από περιβαλλοντικούς παράγοντες κινδύνου.
Παράλληλα, απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας, όπως νοσηλευτές, νεφρολόγους και διαιτολόγους, ενισχύοντας την ενσωμάτωση πρακτικών περιβαλλοντικής υγείας και βιώσιμης διατροφής στην κλινική φροντίδα. Επιπλέον, η πρωτοβουλία αφορά φορείς δημόσιας υγείας, επιστημονικές κοινότητες και οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στους τομείς της βιωσιμότητας, της πρόληψης και της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, με στόχο την προώθηση καινοτόμων παρεμβάσεων που συνδέουν την ανθρώπινη υγεία με τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Χρονική διάρκεια
Νοέμβριος 2025-Νοέμβριος 2028. Η πρωτοβουλία υλοποιείται στο πλαίσιο μεταδιδακτορικής έρευνας και περιλαμβάνει στάδια σχεδιασμού, εφαρμογής της παρέμβασης, συλλογής δεδομένων και αξιολόγησης αποτελεσμάτων.
Περιγραφή
Η πρωτοβουλία σχεδιάστηκε με γνώμονα την ανάγκη σύνδεσης της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας με τη φροντίδα ευάλωτων ασθενών και ειδικότερα των ατόμων με χρόνια νεφρική νόσο. Βασίζεται στην επιστημονική παραδοχή ότι η έκθεση σε μικρο- και νανοπλαστικά μέσω της διατροφής αποτελεί έναν αναδυόμενο περιβαλλοντικό και υγειονομικό κίνδυνο, ιδιαίτερα για πληθυσμούς με επιβαρυμένη νεφρική λειτουργία.
Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας περιλαμβάνει την ανάπτυξη και εφαρμογή μιας εξειδικευμένης συμπεριφορικής παρέμβασης βασισμένης στο Διαθεωρητικό Μοντέλο Αλλαγής Συμπεριφοράς (Transtheoretical Model – TTM), με εκπαιδευτικές συνεδρίες, εξατομικευμένη καθοδήγηση, υποστηρικτικό έντυπο και ψηφιακό υλικό, καθώς και συστηματική παρακολούθηση των συμμετεχόντων. Η παρέμβαση προσαρμόζεται στο επίπεδο ετοιμότητας κάθε ασθενούς για αλλαγή διατροφικής συμπεριφοράς, ενισχύοντας τη γνώση, την αυτο-αποτελεσματικότητα και τη σταδιακή υιοθέτηση βιώσιμων διατροφικών πρακτικών.
Τα καινοτόμα χαρακτηριστικά της πρωτοβουλίας περιλαμβάνουν:
• Tη σύνδεση της περιβαλλοντικής υγείας με τη νεφρολογική και νοσηλευτική φροντίδα, σε ένα πεδίο που παραμένει ελάχιστα διερευνημένο διεθνώς.
• Tην εστίαση στη μείωση της έκθεσης σε μικρο- και νανοπλαστικά μέσω της καθημερινής διατροφής και της αλλαγής καταναλωτικών συνηθειών.
• Tην αξιοποίηση του Διαθεωρητικού Μοντέλου ως εργαλείου βιώσιμης συμπεριφορικής αλλαγής σε κλινικό πληθυσμό.
• Tην ενσωμάτωση αρχών πρόληψης, περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και βιώσιμης ανάπτυξης στην κλινική πράξη.
• Tη δυνατότητα δημιουργίας ενός πρότυπου παρεμβατικού μοντέλου που μπορεί να εφαρμοστεί μελλοντικά και σε άλλες ευάλωτες ομάδες πληθυσμού ή δομές υγείας.
Η πρωτοβουλία επιδιώκει να αναδείξει ότι η βιωσιμότητα δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά και τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου ολιστικής υγειονομικής φροντίδας, όπου η προστασία της ανθρώπινης υγείας συνδέεται άμεσα με την προστασία του περιβάλλοντος.
περισσότερα...
Επίδραση στο Κοινωνικό Σύνολο
Παρότι η μεταδιδακτορική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, η πρωτοβουλία αναμένεται να επιφέρει σημαντικά οφέλη τόσο σε επίπεδο ατομικής συμπεριφοράς όσο και σε επίπεδο περιβαλλοντικής και δημόσιας υγείας. Η δράση στοχεύει στη βελτίωση της γνώσης και της ευαισθητοποίησης των ασθενών με χρόνια νεφρική νόσο σχετικά με τις πηγές έκθεσης σε μικρο- και νανοπλαστικά μέσω της διατροφής, καθώς και στην ενίσχυση της ικανότητάς τους να υιοθετούν ασφαλέστερες και πιο βιώσιμες διατροφικές πρακτικές.
Αναμενόμενα αποτελέσματα της παρέμβασης αποτελούν:
• Η αύξηση του επιπέδου ενημέρωσης και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης των συμμετεχόντων σχετικά με τα μικρο- και νανοπλαστικά.
• Η βελτίωση της αντιλαμβανόμενης αυτο-αποτελεσματικότητας και της προθυμίας για αλλαγή συμπεριφοράς, σύμφωνα με τα στάδια του Διαθεωρητικού Μοντέλου Αλλαγής.
• Η μείωση της κατανάλωσης τροφίμων και προϊόντων υψηλής πιθανότητας επιμόλυνσης από μικρο- και νανοπλαστικά, όπως εμφιαλωμένο νερό, συσκευασμένα και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
• Η ενίσχυση βιώσιμων πρακτικών καθημερινής διατροφής και αποθήκευσης τροφίμων, μέσω περιορισμού της χρήσης πλαστικών υλικών.
• Η δημιουργία ενός πιλοτικού μοντέλου παρέμβασης που θα μπορεί να αξιοποιηθεί μελλοντικά σε νοσοκομειακές μονάδες, μονάδες αιμοκάθαρσης και προγράμματα αγωγής υγείας.
Η αξιολόγηση της δράσης θα πραγματοποιηθεί μέσω ποσοτικών δεικτών και σταθμισμένων εργαλείων μέτρησης, όπως η καταγραφή αλλαγών στις διατροφικές συνήθειες, η αξιολόγηση της μετακίνησης των συμμετεχόντων στα στάδια αλλαγής συμπεριφοράς και η μέτρηση της βελτίωσης γνώσεων και στάσεων πριν και μετά την παρέμβαση. Παράλληλα, θα διερευνηθεί η δυνατότητα παρακολούθησης βιολογικών δεικτών έκθεσης σε μικρο- και νανοπλαστικά, ενισχύοντας τη μελλοντική επιστημονική τεκμηρίωση της δράσης.
Τόπος Δράσης
Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ, Μονάδα Κλινικής και Επεμβατικής Νεφρολογίας, Β' Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, ΕΚΠΑ
Συνέχεια…
Συνεργασία με φορέα
Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ
Συμμετοχή εργαζομένων
Η μελέτη θα εκπονηθεί από την ίδια την ερευνήτρια.
Οφέλη για τον Οργανισμό
Η παρούσα μεταδιδακτορική ερευνητική πρωτοβουλία συμβάλλει στην προαγωγή της βιώσιμης και ολιστικής φροντίδας υγείας, μέσα από τη σύνδεση της περιβαλλοντικής υγείας με την κλινική διατροφή και τη νεφρολογική φροντίδα. Παράλληλα, προάγει την ανάπτυξη καινοτόμων πρακτικών πρόληψης και συμπεριφορικής παρέμβασης για ευάλωτες ομάδες ασθενών, ενισχύοντας την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και την υιοθέτηση ασφαλέστερων διατροφικών συνηθειών.
Η δράση αναμένεται να συμβάλει στην παραγωγή νέας επιστημονικής γνώσης και στη δημιουργία ενός πρότυπου μοντέλου παρέμβασης που θα μπορεί να αξιοποιηθεί μελλοντικά σε δομές υγείας και προγράμματα αγωγής υγείας.
Σύνδεση με Παγκόσμιους Στόχους
