Πυλώνας ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 12. Diversity & Inclusion

Νέα Γεωργία Νέα Γενιά

Social Farming 360°: Ενδυναμώνοντας Κοινότητες μέσω Βιώσιμης Γεωργίας και Κοινωνικής Επανένταξης

Στόχος του προγράμματος Social Farming 360ο ήταν η αξιοποίηση της κοινωνικής γεωργίας ως εργαλείου εκπαίδευσης, ανάπτυξης δεξιοτήτων και κοινωνικής επανένταξης κρατουμένων σε σωφρονιστικά καταστήματα. Μέσα από δράσεις βιώσιμης αγροτικής παραγωγής, επαγγελματικής ανάπτυξης και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, το πρόγραμμα επιδίωξε να ενισχύσει την απασχολησιμότητα και την προετοιμασία των συμμετεχόντων για την επόμενη ημέρα μετά την αποφυλάκιση. Παράλληλα, συνέβαλε στην επισιτιστική ασφάλεια και στη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων στις σωφρονιστικές δομές.

Το πρόγραμμα Social Farming 360ο απευθύνθηκε κυρίως σε κρατούμενους και κρατούμενες σε σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας, με στόχο την εκπαίδευση, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την υποστήριξη της κοινωνικής τους επανένταξης. Παράλληλα, στο πρόγραμμα συμμετείχαν γεωπονικό και γεωτεχνικό προσωπικό των σωφρονιστικών δομών, καθώς και συνεργαζόμενοι εκπαιδευτές και επαγγελματίες υποστήριξης.

Ιανουάριος 2024 – Δεκέμβριος 2025 | Διετές πρόγραμμα κοινωνικής γεωργίας, εκπαίδευσης και κοινωνικής επανένταξης σε σωφρονιστικά καταστήματα στην Ελλάδα.

Το πρόγραμμα Social Farming 360ο  σχεδιάστηκε με στόχο τη σύνδεση της βιώσιμης αγροτικής παραγωγής με την κοινωνική επανένταξη ευάλωτων ομάδων μέσα από δράσεις εκπαίδευσης, ανάπτυξης δεξιοτήτων και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε σωφρονιστικά καταστήματα.

Υλοποιήθηκε σε έξι σωφρονιστικές δομές της χώρας και περιλάμβανε θεματικές όπως η αναγεννητική γεωργία, η ελαιοκαλλιέργεια, τα φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά, η ασφάλεια τροφίμων και η παραγωγή προϊόντων, παράλληλα με δράσεις απασχολησιμότητας και κοινωνικής ένταξης.

Στην υλοποίηση συμμετείχαν φορείς της κοινωνίας των πολιτών, δημόσιοι οργανισμοί και εξειδικευμένοι συνεργάτες, συνδυάζοντας τεχνική κατάρτιση, επαγγελματική ανάπτυξη και ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του προγράμματος αποτελεί η εφαρμογή ενός πολυεπίπεδου μοντέλου κοινωνικής γεωργίας σε σωφρονιστικά περιβάλλοντα, όπου η βιώσιμη παραγωγή τροφίμων συνδέεται με την εκπαίδευση, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την προετοιμασία για την αγορά εργασίας.

Το πρόγραμμα προσεγγίζει τη βιωσιμότητα μέσα από κοινωνική, εκπαιδευτική και παραγωγική διάσταση, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.

Το πρόγραμμα Social Farming 360ο υλοποιήθηκε μέσα από μια ουσιαστική σύμπραξη φορέων της κοινωνίας των πολιτών, δημόσιων οργανισμών και διεθνών ιδρυμάτων, αναδεικνύοντας στην πράξη τη σημασία της συνεργασίας για την προώθηση της κοινωνικής ένταξης.

Την ευθύνη του σχεδιασμού και της υλοποίησης είχε η Νέα Γεωργία Νέα Γενιά, με την υποστήριξη του Citi Foundation, στο πλαίσιο του Global Innovation Challenge για την επισιτιστική ασφάλεια, στο οποίο ο οργανισμός επιλέχθηκε μεταξύ 50 παγκοσμίως.

Καθοριστικό ρόλο είχε η συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, η οποία επέτρεψε την ουσιαστική ενσωμάτωση του προγράμματος στο σωφρονιστικό περιβάλλον και τη διασύνδεσή του με τις πολιτικές επανένταξης.

Παράλληλα, η ActionAid υλοποίησε το σκέλος της απασχολησιμότητας και επαγγελματικής ανάπτυξης, ενώ η Πύλη Ελευθερίας το σκέλος της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και κοινωνικής ένταξης των συμμετεχόντων.

Σημαντική ήταν επίσης η ενεργή συμμετοχή του γεωπονικού και γεωτεχνικού προσωπικού των σωφρονιστικών καταστημάτων, καθώς και των εκπαιδευτών και συνεργατών του προγράμματος, οι οποίοι διασφάλισαν τη μεταφορά γνώσης και τη βιωσιμότητα των παρεμβάσεων πέρα από τη διάρκεια υλοποίησης.

Το συνεργατικό αυτό μοντέλο αποτέλεσε βασικό παράγοντα επιτυχίας, καθώς επέτρεψε την ανάπτυξη μιας ολιστικής προσέγγισης που συνδυάζει την αγροτική εκπαίδευση με την κοινωνική υποστήριξη και την επαγγελματική ενδυνάμωση, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ουσιαστική και βιώσιμη κοινωνική αλλαγή.

Έξι σωφρονιστικές δομές στην Ελλάδα, σε Χανιά, Αργολίδα, Βόλο, Χαλκιδική και Θήβα, συμπεριλαμβανομένου του Κέντρου Απεξάρτησης Τοξικομανών Κρατουμένων, όπου υλοποιήθηκαν δράσεις εκπαίδευσης και κοινωνικής επανένταξης.

Το πρόγραμμα Social Farming 360ο  παρουσίασε μετρήσιμα αποτελέσματα σε επίπεδο εκπαίδευσης, συμμετοχής και υποστήριξης των ωφελούμενων.

Συνολικά, καταγράφηκαν 1.081 συμμετοχές κρατουμένων και γεωτεχνικού προσωπικού στις αγροτικές εκπαιδεύσεις, ενώ υλοποιήθηκαν 648 ώρες εκπαίδευσης σε γεωργικές και επαγγελματικές δεξιότητες. Παράλληλα, απονεμήθηκαν 696 επαγγελματικές πιστοποιήσεις ACTA.

Η πρωτοβουλία εφαρμόστηκε σε έξι σωφρονιστικές δομές της χώρας: Αγιά Χανίων, Τίρυνθα Αργολίδας, Κασσαβέτεια Βόλου, Κασσάνδρα Χαλκιδικής, Αγροτικό Τμήμα Γυναικών Ελεώνα Θηβών και Κέντρο Απεξάρτησης Τοξικομανών Κρατουμένων Ελεώνα Θηβών.

Σε επίπεδο επιμέρους δράσεων, 231 ωφελούμενοι συμμετείχαν σε δράσεις απασχολησιμότητας και επαγγελματικής ανάπτυξης, ενώ 297 έλαβαν μέρος σε ψυχοκοινωνικές συναντήσεις.

Επιπλέον, μέρος των συμμετεχόντων συνέχισε μετά την αποφυλάκιση σε προγράμματα επανένταξης. Οι μαρτυρίες τους αναφέρουν νέες επαγγελματικές προοπτικές, ανάπτυξη δεξιοτήτων επικοινωνίας, καθώς και θετική εμπειρία συνεργασίας και υποστήριξης.

Το πρόγραμμα Social Farming 360ο συνέβαλε στην ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ φορέων της κοινωνίας των πολιτών, δημόσιων οργανισμών και εξειδικευμένων συνεργατών, υποστηρίζοντας την εφαρμογή ενός πολυεπίπεδου μοντέλου παρέμβασης σε σωφρονιστικά περιβάλλοντα.

Μέσα από την υλοποίηση της πρωτοβουλίας, η Νέα Γεωργία Νέα Γενιά διεύρυνε την εμπειρία και την τεχνογνωσία της σε δράσεις που συνδέουν τη βιώσιμη αγροτική παραγωγή με την εκπαίδευση, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την υποστήριξη ευάλωτων ομάδων.

Παράλληλα, η συμμετοχή του γεωπονικού και γεωτεχνικού προσωπικού των σωφρονιστικών καταστημάτων συνέβαλε στη μεταφορά γνώσης και στη διατήρηση τεχνικών πρακτικών μετά την ολοκλήρωση των εκπαιδεύσεων.

Η εφαρμογή του προγράμματος σε έξι σωφρονιστικές δομές ενίσχυσε τη δυνατότητα συντονισμού σύνθετων κοινωνικών και εκπαιδευτικών δράσεων.

Επιπλέον, η επιλογή του οργανισμού στο Global Innovation Challenge για την επισιτιστική ασφάλεια συνέβαλε στη διεθνή αναγνώριση της πρωτοβουλίας και στην ανταλλαγή εμπειρίας με άλλους οργανισμούς και δράσεις.