Πολιτιστικός Οργανισμός Μακεδονίας Θράκης ΕΣΑΕΙ ΕΝ ΡΟΗ

Στόχος της πρωτοβουλίας «Pawsitive Parks» ήταν να μετατρέψει ένα σύνθετο και συχνά αντιμετωπιζόμενο ως «πρόβλημα» ζήτημα —την παρουσία και ευζωία των αδέσποτων ζώων στον αστικό χώρο— σε μια θετική ατζέντα κοινωνικής συμμετοχής, φροντίδας, πολιτισμού και ενεργού πολιτειότητας.

Η πρωτοβουλία επιδίωξε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία αντιλαμβάνεται τα αδέσποτα ζώα: όχι ως πρόβλημα προς διαχείριση, αλλά ως μέρος της πόλης και της κοινότητας. Μέσα από την τέχνη, την εκπαίδευση, την έρευνα και τον εθελοντισμό, δημιουργήθηκε ένας χώρος διαλόγου που ανέδειξε την ευθύνη όλων —πολιτών, Δήμου, φορέων, εκπαιδευτικής κοινότητας και οργανώσεων— για μια πιο συμπεριληπτική και ανθρώπινη πόλη.

Παράλληλος στόχος ήταν να αξιοποιηθεί η εμπειρία νέων Ευρωπαίων εθελοντών ώστε να παραχθεί γνώση και τεκμηρίωση που δεν θα σταματούσε στην ολοκλήρωση του προγράμματος, αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για μελλοντικές δράσεις, συνεργασίες και προτάσεις προς τους αρμόδιους φορείς διαμόρφωσης κοινωνικής πολιτικής.

Η πρωτοβουλία απευθύνθηκε σε ένα ευρύ και πολυσυλλεκτικό κοινό: παιδιά και νέους, οικογένειες, πολίτες, ιδιοκτήτες ζώων συντροφιάς, εκπαιδευτικούς, εθελοντές, επαγγελματίες, οργανώσεις, ακαδημαϊκούς, ΜΚΟ και φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης.

Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στη νέα γενιά, μέσα από βιωματικές δράσεις σε σχολεία, καλλιτεχνικές δραστηριότητες, μουσική, χορό, θέατρο και δημιουργικά εργαστήρια. Παράλληλα, το Συμπόσιο απευθύνθηκε σε εκπαιδευτικούς, ακαδημαϊκούς, ΜΚΟ και φορείς διαμόρφωσης κοινωνικής πολιτικής, μεταφέροντας τη συζήτηση από το επίπεδο της ευαισθητοποίησης στο επίπεδο της γνώσης, της πολιτικής και της θεσμικής δράσης.

Με αυτόν τον τρόπο, η καμπάνια δημιούργησε μια αλυσίδα συμμετοχής: από το παιδί και τον πολίτη, στον εθελοντή και την κοινωνία των πολιτών, έως τον επαγγελματία και τον φορέα λήψης αποφάσεων.

20ήμερο διεθνές πρόγραμμα εθελοντισμού τον Δεκέμβριο 2025, με καθημερινή έρευνα, δημιουργικές δράσεις, εκπαιδευτικές παρεμβάσεις, δημόσιες performances, symposium και διάχυση αποτελεσμάτων. Η αξιοποίηση του Manifesto συνεχίζεται με την προετοιμασία εκπαιδευτικού οδηγού.

Το «Pawsitive Parks» υλοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη ως 20ήμερο διεθνές πρόγραμμα εθελοντισμού στο πλαίσιο του European Solidarity Corps. Η βασική του φιλοσοφία ήταν ότι ένα κοινωνικό ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μονοδιάστατα. Για τον λόγο αυτό, η πρωτοβουλία συνδύασε έρευνα, εκπαίδευση, τέχνη, πολιτισμό, εθελοντισμό, επικοινωνία και ενεργό συμμετοχή της κοινότητας.

Η καινοτομία της δράσης βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη διατομεακή προσέγγιση. Νέοι από 8 χώρες εργάστηκαν σε διαφορετικές αλλά αλληλοσυμπληρούμενες θεματικές, όπως η κτηνιατρική φροντίδα και ευζωία, ο αστικός σχεδιασμός, το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο, η διατροφή, η υγιεινή, η ηθική, η επικοινωνία, η εκπαίδευση και η πολιτιστική έκφραση.

Η ερευνητική ομάδα κατέγραψε ζητήματα και καλές πρακτικές, ενώ η καλλιτεχνική ομάδα μετέτρεψε τα μηνύματα της έρευνας σε performances, μουσική, χορό, θέατρο και βιωματικές εκπαιδευτικές δράσεις. Έτσι, η γνώση δεν παρέμεινε σε επίπεδο θεωρίας αλλά μετατράπηκε σε εμπειρία που μπορούσε να γίνει κατανοητή και να αγγίξει διαφορετικές ηλικίες και κοινωνικές ομάδες.

Πραγματοποιήθηκαν δράσεις σε σχολεία, δημόσιες καλλιτεχνικές performances, ενημερωτικές παρεμβάσεις, φωτογραφική τεκμηρίωση, δημιουργία ημερολογίου, δημόσιο Youth Symposium, παρουσίαση ερευνητικών αποτελεσμάτων και ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση.

Κομβικό αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός Manifesto για μια πόλη συμπεριληπτική προς τα ζώα, το οποίο συγκέντρωσε την εμπειρία και τη γνώση των συμμετεχόντων. Το manifesto δεν αντιμετωπίζεται ως τελικό προϊόν, αλλά ως αφετηρία για την «επόμενη ημέρα»: τη μετατροπή της εμπειρίας σε εκπαιδευτικό και πρακτικό εργαλείο.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η έκδοση εκπαιδευτικού οδηγού βασισμένου στο Manifesto, ώστε τα συμπεράσματα της πρωτοβουλίας να μπορούν να αξιοποιηθούν από εκπαιδευτικούς, νέους, οργανώσεις, τοπικές κοινωνίες και άλλους φορείς και να μεταφερθούν σε μελλοντικές δράσεις.

Η πρωτοβουλία αναπτύχθηκε μέσα από ένα σημαντικό δίκτυο συνεργασιών, με ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία με τις Β΄ και Ε΄ Δημοτικές Κοινότητες του Δήμου Θεσσαλονίκης.

Η συνεργασία αυτή απέκτησε ιδιαίτερη σημασία μέσα από το διεθνές Youth Symposium, όπου η εμπειρία των νέων εθελοντών συνδέθηκε με τον δημόσιο διάλογο και την τοπική αυτοδιοίκηση. Το symposium αποτέλεσε γέφυρα μεταξύ κοινωνίας των πολιτών, νέων, ειδικών και policy makers.

Παράλληλα, η πρωτοβουλία συνεργάστηκε και αλληλεπίδρασε με σχολικές κοινότητες, πολιτιστικές δομές, τοπικούς φορείς και δίκτυα εθελοντισμού. Η πολυμορφία των συνεργασιών αποτέλεσε σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς επέτρεψε το ζήτημα της ευζωίας των ζώων να εξεταστεί από διαφορετικές οπτικές.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η διεθνής συνεργασία των 14 νέων συμμετεχόντων από 8 χώρες, οι οποίοι έφεραν διαφορετικές ευρωπαϊκές εμπειρίες, πρακτικές και προσεγγίσεις.

Η συμμετοχή των εθελοντών αποτέλεσε τον πυρήνα της πρωτοβουλίας. Συμμετείχαν 14 νέοι από 8 χώρες —Σερβία, Τσεχία, Εσθονία, Κίνα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Γερμανία— με διαφορετικές δεξιότητες και γνωστικά αντικείμενα.

Οι εθελοντές ανέλαβαν συγκεκριμένους ρόλους στην έρευνα, την αξιολόγηση αντίκτυπου, την επικοινωνία και διάχυση, την καλλιτεχνική δημιουργία, τη μουσική, τον χορό, το θέατρο, την κοινωνική υποστήριξη και την ανάπτυξη του Manifesto.

Η οργάνωση σε ομάδες επέτρεψε στους συμμετέχοντες να λειτουργήσουν ως πραγματική διεπιστημονική ομάδα. Άλλοι ερευνούσαν και τεκμηρίωναν, άλλοι μετέτρεπαν τη γνώση σε καλλιτεχνικό περιεχόμενο και άλλοι υποστήριζαν την επικοινωνία και την κοινωνική σύνδεση.

Η συμμετοχή δεν ήταν παθητική. Οι νέοι ήταν συν-δημιουργοί της πρωτοβουλίας: παρατήρησαν την πόλη, κατέγραψαν πραγματικές συνθήκες, επισκέφθηκαν σχετικές υποδομές, δημιούργησαν προτάσεις, εκπαιδευτικό περιεχόμενο, performances και το Manifesto.

Η δράση υλοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, σε σχολεία, δημοτικές και πολιτιστικές δομές, δημόσιους χώρους και πλατείες, στο παραλιακό μέτωπο και σε χώρους σχετικούς με τη φροντίδα των ζώων. Περιλάμβανε επίσης διαδικτυακές δράσεις και livestream του Youth Symposium, επιτρέποντας τη διάχυση των αποτελεσμάτων σε ευρύτερο κοινό.

Το σημαντικότερο αποτέλεσμα του «Pawsitive Parks» ήταν η δημιουργία ενός θετικού κοινωνικού αφηγήματος γύρω από την ευζωία των ζώων. Αντί για μια καμπάνια που βασίζεται αποκλειστικά στην καταγραφή προβλημάτων, δημιουργήθηκε μια εμπειρία που προσκάλεσε τους πολίτες να συμμετάσχουν, να ενημερωθούν, να προβληματιστούν και να αισθανθούν ότι μπορούν να αποτελέσουν μέρος της λύσης.

Υλοποιήθηκαν 3 δημόσιες καλλιτεχνικές performances, δράσεις σε 2 σχολεία, βιωματικά εκπαιδευτικά εργαστήρια, μουσικοκινητικές δραστηριότητες, ενημερωτικές παρεμβάσεις και δημόσιες δράσεις στον αστικό χώρο.

Περισσότερες από 100 φωτογραφίες αδέσποτων ζώων από διαφορετικές περιοχές της Θεσσαλονίκης αποτέλεσαν τη βάση για τη δημιουργία ημερολογίου ευαισθητοποίησης, μετατρέποντας την καταγραφή της πραγματικότητας σε ένα προσβάσιμο εργαλείο επικοινωνίας.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε διεθνές Youth Symposium διάρκειας τριών ωρών, με θεματικές παρουσιάσεις από τους νέους συμμετέχοντες, και ακολούθησε δημόσια καλλιτεχνική δράση και διάχυση των αποτελεσμάτων. Η παρουσίαση μεταδόθηκε και διαδικτυακά μέσω livestream, διευρύνοντας την εμβέλεια της πρωτοβουλίας πέρα από τον φυσικό χώρο της Θεσσαλονίκης.

Παρήχθησαν Manifesto, ενημερωτικά φυλλάδια, εκπαιδευτικό υλικό, φωτογραφικό και οπτικοακουστικό περιεχόμενο, καθώς και προτάσεις για καλύτερη φροντίδα, υποδομές, ενημέρωση, υιοθεσία, στείρωση και εμβολιασμό.

Η επίδραση δεν περιορίστηκε στην ενημέρωση. Στα σχολεία, τα παιδιά συμμετείχαν ενεργά σε δραστηριότητες που συνέδεσαν την τέχνη, την κίνηση, τη μουσική, τη διατροφή και την ενσυναίσθηση. Στους ενήλικες και στους επαγγελματίες δόθηκε η δυνατότητα να δουν το ζήτημα μέσα από διαφορετικές ευρωπαϊκές εμπειρίες.

Για τον φορέα, το «Pawsitive Parks» αποτέλεσε σημαντική επένδυση σε μια νέα μορφή κοινωνικής καινοτομίας, όπου ο εθελοντισμός λειτουργεί ως μηχανισμός παραγωγής γνώσης, πολιτισμού και κοινωνικού διαλόγου.

Ενισχύθηκε η διεθνής εξωστρέφεια του οργανισμού μέσω της συμμετοχής νέων από 8 χώρες και δημιουργήθηκαν σημαντικές γέφυρες με την τοπική αυτοδιοίκηση, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, την κοινωνία των πολιτών και το οικοσύστημα του εθελοντισμού.

Παράλληλα, ο οργανισμός απέκτησε ένα σημαντικό «απόθεμα» γνώσης και περιεχομένου: ερευνητικά ευρήματα, Manifesto, φωτογραφικό αρχείο, οπτικοακουστικό υλικό, εκπαιδευτικές δραστηριότητες, δημόσιες παρουσιάσεις και προτάσεις.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η προοπτική συνέχειας. Το Manifesto αποτελεί τη βάση για έναν εκπαιδευτικό οδηγό υπό έκδοση, ο οποίος θα επιτρέψει στον οργανισμό να μετατρέψει το αποτέλεσμα ενός 20ήμερου project σε ένα εργαλείο με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και δυνατότητα αναπαραγωγής σε σχολεία, οργανώσεις, εθελοντικές ομάδες και τοπικές κοινότητες.

Με αυτόν τον τρόπο, η δράση δεν ολοκληρώνεται με το τέλος του προγράμματος. Δημιουργεί μια βάση για νέες συνεργασίες, εκπαιδευτικές παρεμβάσεις και διάλογο με φορείς που μπορούν να επηρεάσουν τον σχεδιασμό και την εφαρμογή πολιτικών.