Πυλώνας ΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 14. Strengthening Local Communities – Ενίσχυση Τοπικών Κοινωνιών

Από την Αποκατάσταση στην Πρόληψη: Η Nova δίπλα στις τοπικές κοινωνίες απέναντι στην κλιματική κρίση

Ο κεντρικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου προστασίας και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών που πλήττονται από την κλιματική κρίση. Η Nova, υπερβαίνοντας το παραδοσιακό μοντέλο της εταιρικής δωρεάς, στοχεύει στην ουσιαστική προστασία των ανθρώπων και των τοπικών κοινωνιών που βιώνουν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, μέσα από δύο συμπληρωματικούς πυλώνες: αφενός την άμεση αποκατάσταση φυσικών υποδομών και οικοσυστημάτων σε πληγείσες περιοχές (αντιδιαβρωτικά έργα)  και αφετέρου την πρόληψη και έγκαιρη διαχείριση κινδύνων μέσω καινοτόμων τεχνολογιών ψηφιακής θωράκισης (Smart Forest). Η πρωτοβουλία επιδιώκει να διασφαλίσει τη φυσική αναγέννηση, να αποτρέψει δευτερογενείς καταστροφές όπως οι πλημμύρες και να ενισχύσει την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και την καθημερινή προστασία των κατοίκων σε περιοχές υψηλού κινδύνου.

Κάτοικοι και τοπικές κοινωνίες των πληγεισών περιοχών (Έβρος, Ρόδος, Αττική), κρατικοί φορείς Πολιτικής Προστασίας, επιστημονική κοινότητα και το ευρύ κοινό που επωφελείται από την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων.

Το πρόγραμμα αποκατάστασης και ανάπλασης ξεκίνησε άμεσα μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2023 και συνεχίζεται με αμείωτη ένταση το 2024 και το 2025. Περιλαμβάνει μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό για τη συντήρηση των έργων και τη λειτουργία των ψηφιακών συστημάτων πρόληψης.

Οι καταστροφικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών ανέδειξαν με δραματικό τρόπο την ανάγκη για άμεση προστασία των τοπικών κοινωνιών, των φυσικών οικοσυστημάτων και των κρίσιμων υποδομών της χώρας. Με αφορμή τις μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών, η Nova προχώρησε σε μια στρατηγική επένδυση ύψους 1 εκατ. ευρώ, αναπτύσσοντας ένα ολοκληρωμένο μοντέλο αποκατάστασης, πρόληψης και ψηφιακής θωράκισης απέναντι στην κλιματική κρίση, δημιουργώντας ένα πρόγραμμα-πρότυπο για τα ελληνικά δεδομένα. Η πρωτοβουλία σχεδιάστηκε με στόχο όχι μόνο την περιβαλλοντική αποκατάσταση πληγεισών περιοχών, αλλά και την ενίσχυση της ασφάλειας, της ανθεκτικότητας και της καθημερινής προστασίας των τοπικών κοινωνιών που βρίσκονται αντιμέτωπες με ολοένα συχνότερες φυσικές καταστροφές.

Πυλώνας Α: Ο Θεσμικός Ρόλος του Αναδόχου Αποκατάστασης και Αναδάσωσης

Η καινοτομία της δράσης ξεκινά από το ίδιο το σχήμα υλοποίησης. Η Nova λειτούργησε ως «Ανάδοχος Αποκατάστασης και Αναδάσωσης» σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι η εταιρεία δεν παρείχε απλώς τους πόρους, αλλά ανέλαβε την ευθύνη της μελέτης και της εκτέλεσης κρίσιμων τεχνικών έργων αμέσως μετά την καταστροφή. Με αυτό το μοντέλο, η Nova δεν περιορίστηκε σε μια οικονομική ενίσχυση, αλλά συμμετείχε ενεργά στον σχεδιασμό και την άμεση υλοποίηση έργων αποκατάστασης σε περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής και κοινωνικής ευαλωτότητας.

  • Δαδιά, Έβρος: Στο Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς, ένα οικοσύστημα παγκόσμιας σημασίας, η Nova χρηματοδότησε και υλοποίησε έργα που λειτούργησαν ως «ανάχωμα» για τη συγκράτηση του εδάφους. Η παρέμβαση αυτή ήταν ζωτικής σημασίας για τις τοπικές κοινότητες του Σουφλίου και του Έβρου γενικότερα, καθώς συνέβαλε στην προστασία του εδάφους, στη φυσική αναγέννηση του δάσους και στη διατήρηση ενός οικοσυστήματος που συνδέεται άμεσα με την κοινωνική και οικονομική ζωή της περιοχής. Παράλληλα, τα έργα συνέβαλαν στη μείωση του κινδύνου δευτερογενών φαινομένων, όπως οι πλημμύρες και η διάβρωση, τα οποία επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια και την καθημερινότητα των κατοίκων.
  • Ρόδος: Η καταστροφή στη Ρόδο το 2023 άγγιξε το 15% των δασικών της εκτάσεων. Η Nova ανταποκρίθηκε με την κατασκευή ενός εκτενούς δικτύου κορμοδεμάτων 86 χιλιομέτρων και 35 κορμών, μειώνοντας τον κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων και κατολισθήσεων για κατοίκους, οικισμούς και τοπικές υποδομές. Η δράση αυτή ήταν κρίσιμη για την προστασία κατοίκων και τοπικών υποδομών, συμβάλλοντας παράλληλα στη διατήρηση της οικονομικής και κοινωνικής σταθερότητας της περιοχής, που συνδέεται άμεσα με τον τουρισμό.
  • Ιερά Μονή Πεντέλης: Στην Αττική, η Nova εστίασε στην αποκατάσταση μιας περιοχής με τεράστια ιστορική, θρησκευτική και περιβαλλοντική αξία. Η αναδάσωση 70 στρεμμάτων και η φύτευση 5.400 δέντρων είχαν στόχο όχι μόνο την περιβαλλοντική αποκατάσταση της περιοχής, αλλά και την επανασύνδεση των κατοίκων της Αττικής με έναν ιστορικό χώρο φυσικού, πολιτιστικού και πνευματικού χαρακτήρα. Η παρέμβαση ενίσχυσε παράλληλα την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και τη συμμετοχή των πολιτών στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Πυλώνας Β: Ψηφιακή Θωράκιση – Το Smart Forest

Σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικών Εκτάσεων, η Nova δώρισε στη Ρόδο το πρόγραμμα «Smart Forest». Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύοντας έμπρακτα πώς οι ψηφιακές υποδομές και οι τεχνολογίες νέας γενιάς αποτελούν κρίσιμο εργαλείο πρόληψης και πολιτικής προστασίας απέναντι στις φυσικές καταστροφές που επιφέρει η κλιματική κρίση.

Γιατί στη Ρόδο: Το νησί αποτελεί διεθνές brand name και ναυαρχίδα του τουρισμού μας, το οποίο όμως επλήγη σοβαρά από πυρκαγιές, καθιστώντας τη βιοποικιλότητά του ευάλωτη. Για την εφαρμογή του προγράμματος επιλέχθηκε η εμβληματική περιοχή «Πεταλούδες», λόγω του μεγάλου περιβαλλοντικού και αισθητικού της συμβολισμού.

Τεχνολογική Υπεροχή & Αντίκτυπος:  Το πρόγραμμα αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης και έγκαιρης ειδοποίησης που λειτουργεί μέσω κεντρικής πλατφόρμας διαχείρισης και συνδυάζει:

  • Τεχνητή νοημοσύνη (AI) & Δεδομένα GIS
  • Αισθητήρες καπνού & Κάμερες υψηλής ευκρίνειας
  • Drones συνεχούς επιτήρησης συνδεδεμένα σε κεντρική πλατφόρμα διαχείρισης.

Η δυνατότητα έγκαιρης ανίχνευσης εστιών φωτιάς επιτρέπει την ταχεία κινητοποίηση των αρμόδιων φορέων, περιορίζοντας τον κίνδυνο εξάπλωσης. Με τον τρόπο αυτό, το «Smart Forest» προστατεύει αποτελεσματικά ανθρώπινες ζωές, οικισμούς, κρίσιμες υποδομές, καθώς και την άγρια πανίδα. Ταυτόχρονα, διαφυλάσσει την προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 «Κοιλάδα των Πεταλούδων», η οποία συνιστά ζωτικό πυλώνα για την οικονομία και τη βιωσιμότητα της τοπικής κοινωνίας του νησιού.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσέγγιση που επιδιώκει τη μετάβαση από ένα αντιδραστικό μοντέλο περιβαλλοντικής αποκατάστασης μετά από καταστροφές, σε ένα σύγχρονο πλαίσιο πρόληψης και Πολιτικής Προστασίας, μέσω της αξιοποίησης προηγμένων τεχνολογιών. Με τον τρόπο αυτό, η Nova συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση πιο ανθεκτικών τοπικών κοινωνιών, προστατεύοντας ανθρώπινες ζωές, ζώα και πολύτιμα φυσικά οικοσυστήματα.

  • Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας
  • Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικών Εκτάσεων
  • Δασαρχείο Σουφλίου
  • Συνεταιρισμός Δασικών Εργατών
  • Τοπική αυτοδιοίκηση (Δήμος Ρόδου)

Οι εργαζόμενοι της Nova συμμετέχουν ενεργά στην υλοποίηση της στρατηγικής κοινωνικής ευθύνης της εταιρείας μέσω εθελοντικών δράσεων στο πεδίο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κινητοποίηση ομάδας εθελοντών εργαζομένων για την αναδάσωση της Ιεράς Μονής Πεντέλης.

Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας:

  • Φυτεύτηκαν 5.400 δέντρα σε 70 στρέμματα καμένου δάσους.
  • Η δράση αποσκοπούσε στην αναζωογόνηση του φυσικού τοπίου και στη διατήρηση ενός ιστορικού ορόσημου.
  • Η συμμετοχή των εθελοντών στη φύτευση και τις εργασίες συντήρησης διασφαλίζει την επιβίωση και την ανάπτυξη των νέων δενδρυλλίων.

Η ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων ενίσχυσε τη σύνδεση της εταιρείας με τις τοπικές κοινωνίες και ανέδειξε τη σημασία της συλλογικής δράσης απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Παράλληλα, καλλιέργησε μια κουλτούρα ενεργού συμμετοχής και περιβαλλοντικής υπευθυνότητας εντός της εταιρείας.

Η πρωτοβουλία αναπτύχθηκε σε εθνικό επίπεδο, με στοχευμένες παρεμβάσεις σε κρίσιμες γεωγραφικές περιοχές: Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης (Δάσος Δαδιάς), Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Ρόδος) και Περιφέρεια Αττικής (Πεντέλη).

Η πρωτοβουλία παρήγαγε απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα που αποδεικνύουν το μέγεθος της παρέμβασης:

  • Έργα Υποδομής στη Δαδιά: Τοποθετήθηκαν 23.587 μέτρα κορμοδεμάτων και 245 τ.μ. ξύλινων φραγμάτων.
  • Θωράκιση στη Ρόδο: Κατασκευάστηκαν 86.059 τ.μ. κορμοδεμάτων και τοποθετήθηκαν 35 κορμοί για τη σταθεροποίηση του εδάφους.
  • Αναδάσωση στην Πεντέλη: Φύτευση 5.400 δέντρων σε έκταση 70 στρεμμάτων.
  • Ψηφιακή Προστασία: Εγκατάσταση και δωρεά του πλήρους συστήματος Smart Forest στην Κοιλάδα των Πεταλούδων, καλύπτοντας μια περιοχή Natura 2000.
  • Κοινωνική Αναγνώριση: Η Nova βραβεύτηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη συμβολή της, ενώ οι δράσεις έλαβαν ευρεία δημοσιότητα, αναδεικνύοντας τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο ιδιωτικός τομέας στην πρόληψη και διαχείριση φυσικών καταστροφών. Παράλληλα, η πρωτοβουλία ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, Πολιτείας και τοπικών κοινωνιών για την προστασία ευάλωτων περιοχών, την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας και τη διαμόρφωση ενός πιο σύγχρονου πλαισίου Πολιτικής Προστασίας.
  • Υποστήριξη της στρατηγικής ESG της Nova και του Ομίλου United Group μέσα από πρωτοβουλίες με ουσιαστικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
  • Ανάδειξη της Nova ως του πρώτου «Ανάδοχου Αποκατάστασης και Αναδάσωσης» στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, μέσω παρεμβάσεων υψηλής κοινωνικής αξίας για την προστασία τοπικών κοινωνιών και φυσικών οικοσυστημάτων.
  • Ενδυνάμωση της σχέσης εμπιστοσύνης και συνεργασίας με θεσμικούς φορείς, οργανισμούς Πολιτικής Προστασίας και τοπικές κοινωνίες μέσα από παρεμβάσεις εθνικής σημασίας.
  • Ανάπτυξη τεχνογνωσίας σε λύσεις AI, IoT και έξυπνης περιβαλλοντικής παρακολούθησης μέσα από την υλοποίηση του Smart Forest σε πραγματικές συνθήκες εφαρμογής, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν ως καλές πρακτικές και σε διεθνές επίπεδο.
  • Ανάδειξη του ρόλου των τηλεπικοινωνιακών και ψηφιακών υποδομών ως εργαλείων πρόληψης, έγκαιρης ειδοποίησης και κλιματικής ανθεκτικότητας απέναντι στις φυσικές καταστροφές.

Καλλιέργεια ισχυρότερης κουλτούρας συμμετοχής, εθελοντισμού και περιβαλλοντικής υπευθυνότητας μεταξύ των εργαζομένων μέσω δράσεων εθνικής σημασίας.